Eind jaren zestig, begin jaren zeventig van de vorige eeuw ontstaat het fenomeen 'maatschappelijke opvang'. In ons land schieten opvanghuizen als paddenstoelen uit de grond, vooral in de randstad en in de zuidelijke provincies. Opvanghuizen als zichtbaar gevolg van neven effecten van bepaalde maatschappelijke ontwikkelingen, zoals:
- emancipatie van met name de vrouw met een grotere economische zelfstandigheid
- de toenemende individualisering van de samenleving
- verschraling van gemeenschapszin en sociale verbanden
- afbouw of afbraak van de verzorgingsstaat
- liberalisering van de woningmarkt
- stagnatie in de bouw van sociale woningbouw voor de laagste inkomensgroepen
- de invoer van de Euro als betaalmunt
- ongelijke trend van het netto besteedbaar inkomen voor de laagste inkomensgroepen t.o.v. de hogere inkomensgroepen
Maastricht krijgt in 1975 haar eerste (crisis)opvangcentrum met een capaciteit van tien plaatsen. Inmiddels is er een netwerk van ca. vijftien voorzieningen voor dag- en/of nachtopvang aan thuislozen en tijdelijke daklozen. Totale opvang capaciteit naar schatting 300 plaatsen.
Pleidooi voor één bestuur Maatschappelijke Opvang (MO), een centraal Meldpunt MO en een Poorthuis MO
Impuls is voorstander van een regionaal bestuur voor de maatschappelijke opvang met behoud van het pluriforme aanbod voorzieningen. Onze regio zou zeer gediend zijn met een 24 uur bereikbaar 'Meldpunt Maatschappelijk Opvang' met mogelijkheid tot uitgroei naar een 'Poorthuis'. Te denken valt aan de volgende functies:
- Centraal meldpunt voor alle MO-aanmeldingen / aanvragen
Voordelen: Hulpverleners / klanten hoeven niet uren lang te zoeken naar een adequate opvangplek. Een pr-campagne c.q naamsbekendheid is effectiever in het geval van een Meldpunt boven afzonderlijk opererende MO-voorzieningen.
- Databank / cliëntvolgsysteem
Voordelen: Centraal inzicht over totaal van vrije / bezette opvangplaatsen in de diverse opvangvoorzieningen; kwantitatief en kwalitatief inzicht in de vraag naar MO; ondervanging van dubbeltellingen in de registratie van MO-gebruikers; inzicht in de leemtes binnen het aanbod van de MO; tijdige signalering van nieuwe doelgroepen binnen de stedelijke en regionale samenleving; beter zicht of de klant op de juiste opvangplek is gekomen cq. de doorverwijzing naar wens is gerealiseerd. Als de klant uit een MO-voorziening vertrekt, dient dit digitaal gemeld te worden aan Meldpunt MO zodat zicht blijft op het verdere verloop van de klant.
- Centrale intake en doorverwijzing
Voordelen: Kwaliteitsvergroting van de intake door gespecialiseerde en onafhankelijke intakers; snelle en adequate doorverwijzing resp. plaatsing en dus geen gesol meer met dak- en thuislozen van de ene naar de andere MO-voorziening; geen uitvoerige intake meer nodig binnen de MO-voorzieningen; ondervanging van het risico dat een MO-voorziening klanten in huis nemen, die niet tot de eigen doelgroep behoren of worden geweerd op oneigenlijke gronden.
- Poorthuis voor zeer kortdurende noodopvang
Uitsluitend bedoeld voor het bieden van opvang buiten de kantoortijden van de aangesloten MO-voorzieningen. Doorverwijzing zo mogelijk op de eerst volgende reguliere werkdag. Voordelen: Het ondervangt de klacht van onder meer de politie, dat buiten MO- kantoortijden vaak geen opvangplaats is te vinden; MO-voorzieningen behoeven buiten kantoortijden, weekends en feestdagen geen intakes en opnamen te realiseren wat tijd- en kostenbesparend werkt.